Overslaan en naar de inhoud gaan

Little Life

Over poppenhuizen en 19de-eeuwse wooncultuur

Little Life neemt je mee naar een fascinerende miniatuurwereld, die het huiselijke leven van de burgerij uit het midden van de 19de en het begin van de 20ste eeuw op wonderlijke wijze tot leven brengt.

Koken, de tafel dekken, afstoffen, bedden opmaken, bezoek ontvangen of het huis opruimen: het zijn allemaal dagelijkse bezigheden die kinderen vroeger naspeelden met hun poppen, poppenhuizen, kleine fornuisjes en serviesjes. Meer dan 100 jaar geleden was dit soort speelgoed voornamelijk voorbehouden aan meisjes uit gegoede families. Het had bovendien een educatieve functie: spelenderwijs werden meisjes voorbereid op hun toekomstige rol binnen het huishouden.

Aan de hand van zes poppenhuizen, verschillende poppenkamers en talrijke miniatuurmeubels en accessoires uit de periode 1850-1920 vertelt de tentoonstelling het verhaal van de woning, het interieur en het dagelijkse leven van een burgerlijke familie uit die tijd.

De tentoongestelde objecten zijn afkomstig uit de speelgoedcollectie van de afdeling Europese Etnologie van het Museum Kunst & Geschiedenis, aangevuld met bruiklenen van het Speelgoedmuseum in Brussel en Mechelen en het Musée de la Vie Wallonne in Luik.

Een pronkstuk: het Brussels poppenhuis

Centraal in de tentoonstelling staat een uitzonderlijk poppenhuis, dat rond 1900 werd vervaardigd door de Brusselse ingenieur-elektricien Jules Charlier. Hij maakte het voor zijn nichtjes naar het model van een neoklassieke woning die in 1876 in Etterbeek werd gebouwd.

Het poppenhuis werd met bijzonder veel zorg en oog voor detail gemaakt. Het vormt een waardevolle getuigenis van de Belgische burgerlijke wooncultuur uit de tweede helft van de 19de eeuw. Het laat zien hoe een typisch burgerlijk herenhuis uit die periode was ingericht en gedecoreerd, van de ontvangstruimtes tot de meer private vertrekken.

Van salon tot badkamer: een miniatuurwoning op ware grootte

De tentoonstelling is opgebouwd rond verschillende thematische ruimtes, waarin je de verschillende kamers van de burgerlijke woning en hun evolutie in de loop van de 19de eeuw ontdekt.

Het salon: bezoek ontvangen

Het salon is de ruimte waar gasten worden ontvangen en vormt in de 19de-eeuwse burgerlijke woning het meest luxueuze vertrek. Als semipublieke ruimte weerspiegelt het de sociale status van de familie. Ook in poppenhuizen neemt het salon een belangrijke plaats in. Grote poppenhuizen beschikken soms over verschillende salons, elk met een eigen functie: een groot salon, een muzieksalon of een rooksalon.

De eetkamer: aan tafel!

In de 19de eeuw wint de eetkamer steeds meer aan belang. Samen aan tafel eten wordt een belangrijk familiemoment en versterkt de onderlinge verbondenheid. De grote verscheidenheid aan miniatuurserviesjes en tafelaccessoires weerspiegelt het groeiende belang van de tafelcultuur.

De keuken: koken en poetsen

Vroeger bevond de keuken zich meestal achteraan in de woning of half ondergronds. Het was een dienstruimte waar de huishoudelijke taken werden uitgevoerd. Kleine poppenkeukens en speelgoedfornuizen lieten kinderen deze dagelijkse bezigheden zo realistisch mogelijk nabootsen. Sommige miniatuurfornuizen konden zelfs echt worden gebruikt om kleine gerechtjes te bereiden, met behulp van een kaarsje, brandspiritus of gloeiende kooltjes!

De badkamer: de komst van stromend water

De geleidelijke invoering van stromend water en moderne rioleringssystemen veranderde de woning ingrijpend in de 19de eeuw. Zo ontstond de badkamer, al bleef die lange tijd een luxe die enkel in de woningen van de meer gegoede families te vinden was. In de poppenhuizen uit die periode komen badkamers dan ook niet vaak voor. Meestal moesten de poppen het stellen met een verplaatsbaar bad of een wastafel in de slaapkamer.

De slaapkamers: ieder zijn eigen ruimte

In de 19de eeuw evolueert de slaapkamer steeds meer naar een private ruimte. Ook kinderen krijgen een belangrijkere plaats binnen het gezin en beschikken vaker over een eigen slaapkamer. Dienstboden hebben eveneens een eigen slaapvertrek, meestal onder het dak. Poppenhuizen weerspiegelen deze nieuwe indeling van de woning, met aparte kamers voor ouders, kinderen en personeel.

Voor kinderen

De tentoonstelling is opgevat als een ontdekkingstocht voor jong en oud, met een speelse en interactieve scenografie. Kinderen kunnen de wereld van de poppenhuizen ontdekken aan de hand van leuke doe-opdrachten en een 3D-animatie.

Na het bezoek kunnen gezinnen terecht op de speelzolder van de Hallepoort, waar kinderen hun ontdekkingstocht verderzetten. Er staat een reusachtig poppenhuis klaar om mee te spelen. Daarnaast zijn er een knutselhoek waar ze hun creativiteit de vrije loop kunnen laten en een leeshoek om even rustig weg te dromen.

Activiteiten om te ontdekken

Verschillende activiteiten bieden gezinnen de mogelijkheid om hun bezoek aan de tentoonstelling verder te beleven:

  • 16 november 2017 – Openingsnocturne en ontmoeting met de curator van de tentoonstelling.
  • 3 december 2017 – Sinterklaas in de Hallepoort.
  • 28 januari 2018 – Gezinsdag « Welcome to Little Life ».
  • 13 tot 16 februari 2018 – Krokusatelier voor kinderen van 6 tot 12 jaar: « Leven op kleine voet! ».

Daarnaast worden er ook workshops « Huis te koop – Maison à vendre » georganiseerd voor groepen, op reservatie.

Toegangsprijzen

  • € 7: standaardtarief
  • € 5: verminderd tarief
  • € 3: verminderd tarief
  • Gratis: kinderen jonger dan 4 jaar (tentoonstelling + museum)

Je bezoek aan de tentoonstelling

De tentoonstelling bevindt zich op de derde verdieping van de Hallepoort.

Bij de tentoonstelling verscheen ook een publicatie: Het Brussels poppenhuis van Linda Wullus, uitgegeven in 2017 door de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Dit geïllustreerde boek vertelt het verhaal van dit bijzondere miniatuurhuis en zijn maker.